Karta Przedmiotu
| Politechnika Białostocka | Wydział Informatyki | ||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kierunek studiów | Cyberbezpieczeństwo |
Poziom i forma studiów |
pierwszego stopnia stacjonarne |
||||||||||||||||||||||||
| Grupa przedmiotów / specjalność |
Sztuczna inteligencja | Profil kształcenia | ogólnoakademicki | ||||||||||||||||||||||||
| Nazwa przedmiotu | Sztuczna inteligencja w analizie zagrożeń | Kod przedmiotu | CYB1SIN2 | ||||||||||||||||||||||||
| Rodzaj zajęć | obieralny | ||||||||||||||||||||||||||
| Formy zajęć i liczba godzin | W | Ć | L | P | Ps | T | S | Semestr | 5,6 | ||||||||||||||||||
| 26 | 26 | Punkty ECTS | 4 | ||||||||||||||||||||||||
| Program obowiązuje od | 2026/2027 | ||||||||||||||||||||||||||
| Przedmioty wprowadzające | Bezpieczeństwo sieci komputerowych (CYB1BSK), Metody i narzędzia AI (CYB1MAI), Podstawy cyberbezpieczeństwa (CYB1PCY), | ||||||||||||||||||||||||||
| Cele przedmiotu |
Ukazanie roli sztucznej inteligencji w procesie identyfikacji, analizy i oceny zagrożeń w systemach teleinformatycznych, z uwzględnieniem zarówno jej zastosowań, jak i potencjalnych nadużyć. Wykształcenie umiejętności interpretacji wyników działania metod AI w kontekście bezpieczeństwa oraz ich wykorzystania w podejmowaniu decyzji operacyjnych. Rozwinięcie zdolności porównywania podejść opartych na sztucznej inteligencji z klasycznymi metodami detekcji zagrożeń oraz oceny ich przydatności w różnych scenariuszach. Kształtowanie krytycznego podejścia do stosowania AI w cyberbezpieczeństwie, w szczególności w zakresie ograniczeń, podatności na manipulacje oraz ryzyka błędnych interpretacji i wykorzystania przez podmioty atakujące. Odniesienia do frameworka edukacyjnego mikrokompetencji SFIA: Analiza danych DTAN - poziom 3 Administracja bezpieczeństwem informacji SCTY - poziom 3 Analiza zagrożeń / threat intelligence THIN - poziom 3 Zarządzanie ryzykiem bezpieczeństwa informacji INAS - poziom 3 |
||||||||||||||||||||||||||
| Ramowe treści programowe | Zagadnienia związane z zastosowaniem sztucznej inteligencji w analizie zagrożeń w systemach ICT oraz jej wpływem na współczesne metody detekcji i analizy incydentów. Wybrane klasy zastosowań AI w cyberbezpieczeństwie, związane z identyfikacją anomalii, klasyfikacją zdarzeń oraz wspomaganiem analizy danych bezpieczeństwa w różnych kontekstach operacyjnych. Sposoby interpretacji wyników działania modeli oraz ich wykorzystania w procesach analitycznych, w tym porównanie z podejściami opartymi na regułach i wiedzy eksperckiej. Ograniczenia, podatności i ryzyka związane ze stosowaniem AI, w tym problem fałszywych alarmów, możliwość manipulacji modelami i danymi oraz wykorzystanie AI jako narzędzia wspomagającego działania atakujących. | ||||||||||||||||||||||||||
| Inne informacje o przedmiocie | przedmiot ma związek z prowadzoną na Uczelni działalnością naukową | ||||||||||||||||||||||||||
| przedmiot kształtuje umiejętności praktyczne | |||||||||||||||||||||||||||
| Wyliczenie: | Nakład pracy studenta związany z: | Godzin ogółem |
W tym kontaktowych |
W tym praktycznych |
|||||||||||||||||||||||
| udziałem w wykładach | 26 | 26 | |||||||||||||||||||||||||
| udziałem w innych formach zajęć | 26 | 26 | 26 | ||||||||||||||||||||||||
| przygotowaniem do bieżących zajęć o charakterze praktycznym | 13 | 13 | |||||||||||||||||||||||||
| realizacją zadań praktycznych | 20 | 20 | |||||||||||||||||||||||||
| przygotowaniem do zaliczenia wykładu | 15 | ||||||||||||||||||||||||||
| Razem godzin: | 100 | 52 | 59 | ||||||||||||||||||||||||
| Razem punktów ECTS: | 4 | 2.1 | 2.4 | ||||||||||||||||||||||||
| Zakładane kierunkowe efekty uczenia się | Wiedza | Umiejętności | Kompetencje społeczne |
||||||||||||||||||||||||
| CYB1_W06 | CYB1_U07 | CYB1_K01 | |||||||||||||||||||||||||
| CYB1_W07 | CYB1_U09 | CYB1_K02 | |||||||||||||||||||||||||
| CYB1_W08 | CYB1_U12 | ||||||||||||||||||||||||||
| CYB1_W11 | CYB1_U13 | ||||||||||||||||||||||||||
| CYB1_W14 | |||||||||||||||||||||||||||
| Cele i treści ramowe sformułował(a) | dr inż. Anna Łupińska-Dubicka | Data: | 09/04/2026 | ||||||||||||||||||||||||
| Realizacja w roku akademickim | 2028/2029 | ||||||||||||||||||||||||||
| Treści programowe | |||||||||||||||||||||||||||
| Wykład | |||||||||||||||||||||||||||
| 1. | Rola sztucznej inteligencji w analizie zagrożeń | ||||||||||||||||||||||||||
| 2. | Typy problemów analitycznych w cyberbezpieczeństwie | ||||||||||||||||||||||||||
| 3. | Zastosowania AI w detekcji zdarzeń i anomalii | ||||||||||||||||||||||||||
| 4. | Zastosowania AI w analizie zachowań i wzorców | ||||||||||||||||||||||||||
| 5. | Zastosowania AI w analizie treści i komunikacji | ||||||||||||||||||||||||||
| 6. | Porównanie podejść klasycznych i metod opartych na AI | ||||||||||||||||||||||||||
| 7. | Interpretacja wyników działania modeli w praktyce | ||||||||||||||||||||||||||
| 8. | Fałszywe alarmy oraz koszt podejmowanych decyzji | ||||||||||||||||||||||||||
| 9. | Wykorzystanie sztucznej inteligencji przez podmioty atakujące | ||||||||||||||||||||||||||
| 10. | Podatności modeli AI oraz możliwości ich wykorzystania | ||||||||||||||||||||||||||
| 11. | Bezpieczeństwo systemów wykorzystujących AI | ||||||||||||||||||||||||||
| 12. | Krytyczna ocena zastosowań AI w cyberbezpieczeństwie | ||||||||||||||||||||||||||
| 13. | Zaliczenie wykładu | ||||||||||||||||||||||||||
| Pracownia specjalistyczna | |||||||||||||||||||||||||||
| 1. | Wprowadzenie do projektu i wybór scenariusza zagrożeń | ||||||||||||||||||||||||||
| 2. | Analiza problemu oraz dostępnych danych | ||||||||||||||||||||||||||
| 3. | Klasyczne metody detekcji a podejścia oparte na AI | ||||||||||||||||||||||||||
| 4. | Interpretacja wyników działania metod AI | ||||||||||||||||||||||||||
| 5. | Analiza błędów (fałszywe alarmy i pominięcia zagrożeń) | ||||||||||||||||||||||||||
| 6. | Podatności modeli AI i możliwości ich manipulacji | ||||||||||||||||||||||||||
| 7. | Wykorzystanie modeli językowych (LLM) w analizie zagrożeń | ||||||||||||||||||||||||||
| 8. | Wykorzystanie AI przez podmioty atakujące | ||||||||||||||||||||||||||
| 9. | Ocena przydatności metod AI w analizie zagrożeń | ||||||||||||||||||||||||||
| 10. | Analiza ryzyk i ograniczeń zastosowań AI | ||||||||||||||||||||||||||
| 11. | Podejmowanie decyzji inżynierskich | ||||||||||||||||||||||||||
| 12. | Opracowanie i weryfikacja wyników projektu | ||||||||||||||||||||||||||
| 13. | Prezentacje i ocena projektów, wystawienie ocen | ||||||||||||||||||||||||||
| Metody dydaktyczne (realizacja stacjonarna) |
|||||||||||||||||||||||||||
| W | wykład z prezentacją multimedialną | ||||||||||||||||||||||||||
| Ps | programowanie z użyciem komputera | ||||||||||||||||||||||||||
| Metody dydaktyczne (realizacja zdalna) |
|||||||||||||||||||||||||||
| W | wykład z prezentacją multimedialną | ||||||||||||||||||||||||||
| - | |||||||||||||||||||||||||||
| Forma zaliczenia | |||||||||||||||||||||||||||
| W | zaliczenie pisemne | ||||||||||||||||||||||||||
| Ps | ocena sprawozdań z wykonanych zadań oraz ocena projektu | ||||||||||||||||||||||||||
| Warunki zaliczenia | |||||||||||||||||||||||||||
| W | Uzyskanie min. 30% punktów z każdego efektu uczenia się z zakresu wiedzy, a po spełnieniu tego warunku ostateczna ocena wynika z sumy uzyskanych punktów. Kryteria oceny: [ 0 – 50]% punktów – 2.0 (50 – 60]% punktów – 3.0 (60 – 70]% punktów – 3.5 (70 – 80]% punktów – 4.0 (80 – 90]% punktów – 4.5 (90 – 100]% punktów – 5.0 |
||||||||||||||||||||||||||
| Ps | Minimalne wymagania odnośnie efektów uczenia się: E3 - poprawna interpretacja wyników działania metod AI w analizie zagrożeń oraz wykorzystanie ich do sformułowania prostych wniosków dotyczących bezpieczeństwa E4 - porównanie podejścia opartego na AI z metodą klasyczną na podstawie podanego przykładu oraz wskazanie podstawowych zalet i ograniczeń obu rozwiązań E5 - realizacja projektu na min. 50% punktów Zaliczenie całości po spełnieniu powyższych warunków oraz zsumowaniu uzyskanych punktów. Kryteria oceny: [ 0 – 50]% punktów – 2.0 (50 – 60]% punktów – 3.0 (60 – 70]% punktów – 3.5 (70 – 80]% punktów – 4.0 (80 – 90]% punktów – 4.5 (90 – 100]% punktów – 5.0 |
||||||||||||||||||||||||||
| Symbol efektu | Zakładane efekty uczenia się | Odniesienie do efektów uczenia się zdefiniowanych dla kierunku studiów | |||||||||||||||||||||||||
| Wiedza | Umiejętności | Kompetencje społeczne |
|||||||||||||||||||||||||
| Wiedza: student zna i rozumie | |||||||||||||||||||||||||||
| E1 | obszary zastosowań sztucznej inteligencji w analizie zagrożeń oraz rozumie ich rolę w procesach detekcji i analizy incydentów | ||||||||||||||||||||||||||
| E2 | ograniczenia, podatności i ryzyka związane ze stosowaniem AI w cyberbezpieczeństwie, w tym możliwość manipulacji modelami oraz ich wykorzystania przez podmioty atakujące | ||||||||||||||||||||||||||
| Umiejętności: student potrafi | |||||||||||||||||||||||||||
| E3 | interpretować wyniki działania metod AI w kontekście analizy zagrożeń oraz wykorzystywać je do wspomagania podejmowania decyzji | ||||||||||||||||||||||||||
| E4 | porównać podejścia oparte na AI z metodami klasycznymi oraz ocenić ich przydatność w różnych scenariuszach bezpieczeństwa | ||||||||||||||||||||||||||
| Kompetencje społeczne: student jest gotów do | |||||||||||||||||||||||||||
| E5 | krytycznej oceny zastosowań AI w cyberbezpieczeństwie oraz podejmowania świadomych decyzji z uwzględnieniem ryzyka błędów i nadużyć | ||||||||||||||||||||||||||
| Symbol efektu | Sposób weryfikacji efektu uczenia się | Forma zajęć na której zachodzi weryfikacja | |||||||||||||||||||||||||
| E1 | zaliczenie pisemne | W | |||||||||||||||||||||||||
| E2 | zaliczenie pisemne | W | |||||||||||||||||||||||||
| E3 | ocena sprawozdań z wykonanych zadań, ocena projektu | Ps | |||||||||||||||||||||||||
| E4 | ocena sprawozdań z wykonanych zadań, ocena projektu | Ps | |||||||||||||||||||||||||
| E5 | ocena sprawozdań z wykonanych zadań, ocena projektu | Ps | |||||||||||||||||||||||||
| Literatura podstawowa | |||||||||||||||||||||||||||
| 1. | J. Andress, Podstawy bezpieczeństwa informacji, Helion, Gliwice, 2022 | ||||||||||||||||||||||||||
| 2. | MITRE ATT&CK: https://attack.mitre.org/ | ||||||||||||||||||||||||||
| 3. | V. Costa-Gazcón, Aktywne wykrywanie zagrożeń w systemach IT w praktyce. Wykorzystywanie analizy danych, frameworku ATT&CK oraz narzędzi open source, Helion, Gliwice, 2022 | ||||||||||||||||||||||||||
| 4. | J. Sotiropoulos, Ataki na AI, środki neutralizujące i strategie obronne : przewodnik dla specjalistów do spraw cyberbezpieczeństwa po atakach adwersarialnych, modelowaniu zagrożeń i wprowadzaniu zabezpieczeń zgodnych ze strategią MLSecOps, Helion, Gliwice, 2025 | ||||||||||||||||||||||||||
| Literatura uzupełniająca | |||||||||||||||||||||||||||
| 1. | C. Chio, D. Freeman, Machine Learning and Security. Protecting Systems with Data and Algorithms, O'Reilly, 2018 | ||||||||||||||||||||||||||
| 2. | J.P. Mueller, Machine Learning Security Principles. Keep data, networks, users, and applications safe from prying eyes, Packt Publishing, 2022 | ||||||||||||||||||||||||||
| Koordynator przedmiotu: | dr inż. Anna Łupińska-Dubicka | Data: | 09/04/2026 | ||||||||||||||||||||||||