Karta Przedmiotu

Politechnika Białostocka Wydział Informatyki
Kierunek studiów Cyberbezpieczeństwo Poziom i forma
studiów 		pierwszego stopnia
stacjonarne
Grupa przedmiotów /
specjalność		 Profil kształcenia ogólnoakademicki
Nazwa przedmiotu Analiza złośliwego oprogramowania Kod przedmiotu CYB1AZO
Rodzaj zajęć obowiązkowy
Formy zajęć i liczba godzin W Ć L P Ps T S Semestr 6
30 30 Punkty ECTS 4
Program obowiązuje od 2026/2027
Przedmioty wprowadzające Architektura komputerów i systemy operacyjne (CYB1SOP),   Podstawy programowania (CYB1PPR),   Programowanie aplikacji WWW (CYB1WWW),  
Cele przedmiotu Zapoznanie z metodami analizy złośliwego oprogramowania oraz mechanizmami jego działania w systemach informatycznych. Rozwijanie umiejętności analizy kodu i zachowania programów w celu identyfikacji funkcjonalności malware oraz wykrywanych zagrożeń. Nabycie kompetencji w zakresie wykorzystania narzędzi analizy statycznej i dynamicznej, interpretacji uzyskanych wyników oraz identyfikacji wskaźników kompromitacji. Przygotowanie do wsparcia procesów wykrywania i reagowania na incydenty bezpieczeństwa oraz raportowania wyników analizy w środowiskach operacyjnych.

Odniesienia do frameworka edukacyjnego mikrokompetencji SFIA:
Bezpieczeństwo informacji SCTY – poziom 2
Analiza danych DTAN – poziom 2
Rozwiązywanie problemów PBMG – poziom 2
Testowanie oprogramowania TEST – poziom 2
Zarządzanie incydentami bezpieczeństwa SCAD (Security incident management) – poziom 1
Ramowe treści programowe Metody analizy złośliwego oprogramowania, w tym analiza statyczna i dynamiczna oraz podstawy inżynierii wstecznej. Mechanizmy działania malware w systemach informatycznych, techniki ukrywania i unikania detekcji oraz sposoby komunikacji z infrastrukturą atakującego. Narzędzia wykorzystywane w analizie oraz metody interpretacji wyników, w tym identyfikacja wskaźników kompromitacji i ich powiązanie z technikami ataków. Zastosowania analizy malware w obszarze wykrywania zagrożeń, reagowania na incydenty bezpieczeństwa oraz raportowania wyników analizy.
Inne informacje o przedmiocie przedmiot ma związek z prowadzoną na Uczelni działalnością naukową
przedmiot kształtuje umiejętności praktyczne
Wyliczenie: Nakład pracy studenta związany z: Godzin
ogółem		 W tym
kontaktowych		 W tym
praktycznych
udziałem w wykładach 30 30
udziałem w innych formach zajęć 30 30 30
przygotowaniem do bieżących zajęć o charakterze praktycznym 10 10
wykonaniem projektu 20 20
przygotowaniem do zaliczenia wykładu 10
Razem godzin: 100 60 60
Razem punktów ECTS: 4 2.4 2.4
Zakładane kierunkowe efekty uczenia się Wiedza Umiejętności Kompetencje
społeczne
CYB1_W07 CYB1_U05 CYB1_K02
CYB1_W08 CYB1_U07 CYB1_K03
CYB1_W09 CYB1_U10
CYB1_W14 CYB1_U19
CYB1_W15
Cele i treści ramowe sformułował(a) dr inż. Anna Łupińska-Dubicka Data: 08/04/2026
Realizacja w roku akademickim 2028/2029
 
Treści programowe
Wykład
1. Wprowadzenie do analizy złośliwego oprogramowania – cele, zakres i znaczenie w cyberbezpieczeństwie
2. Ekosystem zagrożeń oraz klasyfikacja i charakterystyka złośliwego oprogramowania
3. Środowisko analityczne – przygotowanie, izolacja oraz zasady bezpiecznej pracy z malware
4. Architektura plików wykonywalnych (PE/ELF) jako podstawa analizy statycznej
5. Analiza statyczna – metody podstawowe i identyfikacja cech programu
6. Zaawansowane techniki analizy statycznej, wprowadzenie do inżynierii wstecznej
7. Techniki utrudniania analizy – obfuskacja, packery i mechanizmy antyanalityczne
8. Analiza dynamiczna – obserwacja zachowania programu w kontrolowanym środowisku
9. Zaawansowane techniki analizy dynamicznej, korelacja wyników
10. Analiza komunikacji sieciowej złośliwego oprogramowania
11. Mechanizmy działania malware oraz techniki utrzymania persystencji w systemie
12. Wybrane klasy złośliwego oprogramowania – analiza przypadków
13. Threat Intelligence w analizie malware oraz wykorzystanie źródeł informacji o zagrożeniach
14. Raportowanie wyników analizy oraz ich wykorzystanie w wykrywaniu i reagowaniu na incydenty
15. Zaliczenie wykładu
Pracownia specjalistyczna
1. Konfiguracja środowiska analitycznego do analizy złośliwego oprogramowania
2. Analiza statyczna – metody podstawowe i wstępna klasyfikacja próbki
3. Analiza struktury pliku wykonywalnego oraz identyfikacja zależności i mechanizmów ochrony
4. Tworzenie i wykorzystanie reguł YARA w detekcji malware
5. Analiza dynamiczna – wprowadzenie i obserwacja zachowania programu
6. Analiza zmian w systemie oraz identyfikacja mechanizmów persystencji
7. Analiza komunikacji sieciowej złośliwego oprogramowania
8. Podstawy inżynierii wstecznej w analizie malware
9. Techniki obfuskacji i mechanizmy utrudniania analizy w praktyce
10. Analiza ransomware – studium przypadku
11. Analiza malware skryptowego oraz złośliwych dokumentów
12. Projekt analityczny – etap I: analiza statyczna i wstępna charakterystyka próbki
13. Projekt analityczny – etap II: analiza dynamiczna i identyfikacja technik działania
14. Projekt analityczny – etap III: opracowanie wyników i przygotowanie raportu
15. Prezentacja wyników projektu oraz wystawienie ocen
Metody dydaktyczne
(realizacja stacjonarna)
W wykład problemowy, wykład informacyjny, wykład z prezentacją multimedialną
Ps programowanie przy użyciu komputera, metoda przypadków, klasyczna metoda problemowa
Metody dydaktyczne
(realizacja zdalna)
W wykład problemowy, wykład informacyjny, wykład z prezentacją multimedialną
-
Forma zaliczenia
W zaliczenie pisemne
Ps ocena poprawności i terminowości realizacji projektu, ocena aktywności na zajęciach, ocena prezentacji projektu
Warunki zaliczenia
W Uzyskanie min. 30% punktów z każdego efektu uczenia się z zakresu wiedzy, a po spełnieniu tego warunku ostateczna ocena wynika z sumy uzyskanych punktów.
Kryteria oceny:
[ 0 – 50]% punktów – 2.0
(50 – 60]% punktów – 3.0
(60 – 70]% punktów – 3.5
(70 – 80]% punktów – 4.0
(80 – 90]% punktów – 4.5
(90 – 100]% punktów – 5.0
Ps Minimalne wymagania odnośnie efektów uczenia się:
E4 - wykonanie podstawowej analizy próbki złośliwego oprogramowania z wykorzystaniem wybranej metody (statycznej lub dynamicznej) oraz przedstawienie jej wyników w uproszczonej formie
E5 - przyporządkowanie wybranych zachowań złośliwego oprogramowania do ogólnych kategorii technik ataku oraz sformułowanie podstawowego wniosku dotyczącego jego działania
E6 - uruchomienie i wykorzystanie przygotowanego środowiska izolowanego do przeprowadzenia analizy próbki

Po spełnieniu powyższych warunków oraz zsumowaniu uzyskanych punktów:
Kryteria oceny:
[ 0 – 50]% punktów – 2.0
(50 – 60]% punktów – 3.0
(60 – 70]% punktów – 3.5
(70 – 80]% punktów – 4.0
(80 – 90]% punktów – 4.5
(90 – 100]% punktów – 5.0
Symbol efektu Zakładane efekty uczenia się Odniesienie do efektów uczenia się zdefiniowanych dla kierunku studiów
Wiedza Umiejętności Kompetencje
społeczne
Wiedza: student zna i rozumie
E1 klasyfikację złośliwego oprogramowania, mechanizmy jego działania oraz techniki persystencji i unikania wykrycia stosowane przez współczesnych atakujących
E2 metody i narzędzia stosowane w statycznej i dynamicznej analizie malware, w tym podstawy inżynierii odwrotnej i analizy behawioralnej
E3 zasady bezpiecznej organizacji środowiska do analizy złośliwego oprogramowania oraz zasady dokumentowania wyników analizy
Umiejętności: student potrafi
E4 przeprowadzić statyczną i dynamiczną analizę próbki złośliwego oprogramowania przy użyciu profesjonalnych narzędzi analitycznych oraz udokumentować jej wyniki w formie raportu technicznego
E5 mapować zaobserwowane zachowanie złośliwego oprogramowania na ramy MITRE ATT&CK oraz wyciągać wnioski przydatne w procesie reagowania na incydenty i poprawy zabezpieczeń
E6 konfigurować i bezpiecznie wykorzystywać izolowane środowisko do analizy malware
Kompetencje społeczne: student jest gotów do
E7 działania w warunkach wymagających szybkiej oceny zagrożenia, zachowania procedur bezpieczeństwa oraz odpowiedzialności za środowisko analityczne i wyniki swojej pracy
Symbol efektu Sposób weryfikacji efektu uczenia się Forma zajęć na której zachodzi weryfikacja
E1 zaliczenie pisemne W
E2 zaliczenie pisemne W
E3 zaliczenie pisemne W
E4 ocena projektu Ps
E5 ocena projektu Ps
E6 ocena projektu Ps
E7 ocena projektu Ps
Literatura podstawowa
1. Z. Zhussupov, Tworzenie złośliwego oprogramowania w etycznym hackingu, Helion, Gliwice, 2025
2. T. Rains, Zagrożenia cyberbezpieczeństwa i rozwój złośliwego oprogramowania : poznaj strategie obrony przed wspólczesnymi niebezpieczeństwami, Helion, Gliwice, 2024
3. F.A. Sarwar, Python Ethical Hacking from Scratch. Think like an ethical hacker, avoid detection, and successfully develop, deploy, detect, and avoid malware, Packt Publishing, 2021
4. D. Baker, Malware Analysis Techniques. Tricks for the triage of adversarial software, Packt Publishing, 2021
Literatura uzupełniająca
1. A. Markiewicz, Ransomware w akcji : przygotuj swoją firmę na atak cyberprzestępców, Helion, Gliwice, 2025
2. M. Sikorski, A. Honig, Praktyczna Analiza Malware. Przewodnik po usuwaniu złośliwego oprogramowania, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2021
3. K. Cucci, Evasive Malware, No Starch Press, 2024
4. A. Mohanta, A. Saldanha, Malware Analysis and Detection Engineering: A Comprehensive Approach to Detect and Analyze Modern Malware, Apress, 2020
5. J. Saxe, H. Sanders, Malware Data Science, No Strach Press, 2018
Koordynator przedmiotu: dr inż. Anna Łupińska-Dubicka Data: 08/04/2026
wydrukowane w programie Świerk , © Świerk V2
© Świerk V2